Bamboe en FSC
22 januari 2012
Mao Zhu is de Chinese naam voor verreweg de meest gebruikte bamboesoort ter wereld bij de fabricage van industriële bamboeproducten.
De Latijnse naam is Phyllostachys pubescens. Phyllostachys is de geslachtsnaam, pubescens is de benoeming van het meest onderscheidende kenmerk bij de plant.Mao staat voor zacht behaard in het Chinees, Zhu betekent bamboe.
Betula pubescens bijvoorbeeld is volgens de naamgeving van bomen en planten de Latijnse naam voor de zachte berk, terwijl de ruwe berk uit hetzelfde geslacht Betula verrucosa heet.
Om de eetbaarheid van de jonge scheuten te benadrukken wordt in het Latijn ook wel het synoniem Phyllostachys edulis gebruikt.
In Japan wordt de Mao bamboe ook wel Moso genoemd naar Muso Kokushi (1275-1351) een geëerd schrijver en landschapsarchitect.
De herkomst van Mao bamboe zijn de golvende heuvellandschappen, overlopend in de lage middelgebergten van oost- en zuid-oost China, het gebied dat wordt begrensd door de rafelranden van de 20e en 30e breedtegraad aan beide zijden van de Kreeftskeerkring. Dit gebied wordt voornamelijk beheerst door een subtropisch, mediterraan aandoend klimaat.Centraal in deze regio ligt de provincie Anji, naar het gelijknamige dorp en de nieuwe stad die wereldwijd een voorbeeldfunctie vervult als zeer succesvolle pilot van bamboenijverheids- en industriële bamboe-ontwikkeling.
In landen als Vietnam, Cambodja en Laos wordt bij de bestrijding van de armoede in de traditionele bamboegebieden het geslaagde model van Anji gehanteerd. Dezelfde Anji-methode wordt met Chinese hulp eveneens toegepast in de bamboe groeigebieden van Afrika.Deze ticket-out-of-China benadering geeft de omslag weer die heeft plaatsgevonden in het strategisch denken van de Chinese overheden over hoe om te gaan met de zich ontwikkelende landen. Het duidt in ieder geval op voorgoed afstand nemen van die andere strategie van roofbouw en batig-saldo- denken, waarvan de kern kort samengevat wordt in de cynische afspraak tussen priester en kapitalist: als jij ze arm houdt, hou ik ze dom.
Anji is Mao bamboe en Mao bamboe is Anji. Anji County, ooit achterland van de keizerlijke residentie Hangzhou aan het schitterende West Lake, werd zo’n kwart eeuw geleden door de centrale overheid aangewezen als STAD VAN DE BAMBOE.Het voormalig bamboedorpje is in de voorbije 25 jaar meegegroeid met de weergaloze ontwikkeling van China. Waar eens werkplaatsen stonden waar handmatig bamboeproducten als matten en bezems werden vervaardigd, staan nu fabrieken die met de modernste state-of-the art machines van meestal Duitse of Italiaanse makelij bamboeparket, bamboepanelen en bamboefineer in ongelofelijke hoeveelheden produceren, voor een klantenbestand dat zich uitstrekt van de diepste krochten van West-Europa tot waar de Verenigde Staten van Amerika overgaan in de Stille Oceaan. Bijna 95% van al het geexporteerde bamboeparket en andere industrieel vervaardigde bamboematerialen over de hele wereld hebben hun oorsprong in Anji en omgeving.Wanneer in andere Chinese provincies bamboefabrieken worden opgezet, dan gebeurt dat in de meeste gevallen door lieden die in Anji het vak hebben geleerd.
Anji, 65 kilometer van de hoofdstad Hangzhou in de provincie Zhejiang en via de National Highway A 318 minder dan 3 uur rijden van centrum Shanghai verwijderd, was nog maar 20 jaar geleden een onderontwikkeld dorp temidden van 60.000 hectares aan bamboeplantages van voornamelijk Mao bamboe.
Nu worden uit diezelfde bossen 12.000.000 stammen per jaar geoogst, waarvan 15% ten behoeve van de industriële productie van parket, panelen en bamboecomposiet. De rest wordt gebruikt voor het vervaardigen van bamboeproducten van de tweede en derde categorie, van matten en bezems tot textiel, papier en tandenstokers.
De Anji Bamboo Garden herbergt tevens China’s grootste bamboekwekerij.
De kennis van het industriële bamboeproduct wordt altijd ondersteund door China’s bamboe universiteit, de Nanjing Universtity, waar al sinds 1982 onafgebroken een tiental Chinese wetenschappers leiding geeft aan gedegen technisch bamboe onderzoek.
De productie en innovatie van parket, plaatmateriaal, fineer, alles wat onder de naam industriële bamboe ontwikkeling valt, gebeurt in hechte samenwerking door entrepreneurs en ontwikkelaars uit Anji, met bamboe-ingenieurs uit Nanjing. Het is een vorm van binnenlandse ontwikkelingshulp die in zowel aanpak als resultaat zijns gelijke niet kent. Het succes is grensoverschrijdend en een schitterend voorbeeld van hoe de productie van hoopvolle, groene alternatieven zou moeten worden gestimuleerd en opgepakt in de zich ontwikkelende landen.
Geen wonder dat avonturiers en serieuzer volk er de deuren platlopen; het is altijd spitsuur in de fabrieken en het kan je dus zo maar overkomen dat je met etenstijd (de gehele dag in China!) op het toevalligste moment van de dag iemand tegen het lijf loopt die – heel ver van China – zichzelf profileert als uitvinder en fabrikant, maar die zich nu ontmaskerd weet als inkoper van huis-tuin-en-keuken bamboeparket dat in principe op iedere hoek van de straat te verkrijgen is. Dan rest je inderdaad niets anders dan te grossieren in nep-patenten.Bij thuiskomst verhaalt de inkoopmeneer van zijn avonturen in het verre China, van zijn bezoek aan primitieve werkplaatsen diep in de bergen en van de ontberingen die hij heeft moeten doorstaan om de zeer moeizame onderhandelingen met het prototype van een Chinese slechterik alsnog tot een goed einde te brengen.In werkelijkheid heeft onze moderne roofridder iedere morgen het ontbijt genuttigd dat hij thuis nooit krijgt, houdt hij een tree free beker in zijn hand met een warme Frappuccino van een van de vele Starbucks die Hangzhou telt en ziet hij de afhaalauto met afhaalchauffeur stipt op tijd het parkeerterrein van het zoveel-sterren hotel opdraaien.
China blijft voor veel mensen het land waar alles anders is, de taal in de eerste plaats, de karaktertekens die de absolute grens vormen van een andere cultuur met een ander begrippenstelsel.Hier bovenop het voortdurende, onnavolgbare tempo van gestaag zaken doen, aan tafel, onderweg, overal.
In het China van een heel ander niveau voel ik mij het beste thuis. Het China van de vroege ochtend: het China van de fabrieken met de weeë melassegeur die opstijgt wanneer de groene stammen direct na aankomst worden verwerkt tot strips, is met geen pen te beschrijven. Het heeft veel weg van de campagnegeur bij de oogst van suikerriet die ik weer herbeleef, de geur van mijn liefste jaren op Java, alweer zo lang geleden.
3 september 2011
De grens tussen huiskamer en tuin vervaagt. Tuinmeubelen worden mooier en luxer. Glossies en trendwatchers zijn het er roerend over eens – DE TUIN IS HOT! Dus wordt de barbecue vervangen door wat nu outdoor kitchen heet, de luie ligbank heet tegenwoordig loungebank en er staat een heuse douche aan de rand van het terras. De nieuwste trend in terrasdelen heet PLYBOO® ABC, wat staat voor Advanced Bamboo Composites, een materiaal dat bestaat uit bijna 90% bamboe en maar 12% harslijm. Het is vooral héél mooi, Bokito-proof en spijkerhard. In Beilen, dat tegenwoordig in de Gemeente Midden-Drenthe ligt, zijn vier bruggen gereed gekomen, waarvan de 40 mm dikke brugdekdelen geheel van PLYBOO® ABC zijn vervaardigd. Inmiddels liggen er bij Hengelo (60 mm dik) twee en in het Noordhollandse Heemskerk één. Allemaal binnen één jaar geplaatst door Haasnoot Bruggen te Rijnsburg. Haasnoot Bruggen heeft met Schiemann Weyers Architects een brugtype ontwikkeld met stijlen en balken, vervaardigd uit bamboe composiet. De combinatie heeft de Europese aanbesteding gewonnen voor 18 langzaamverkeers bruggen voor Rotterdamse parken. Geplande oplevering medio 2012. De bamboebeer is los en kennelijk is er geen houden meer aan. In tijden van crisis worden of geniale dingen bedacht, of men levert om te overleven.
Hieronder een foto van de test waarbij PLYBOO® ABC en het alternatief precies drie uur gekookt zijn. Zoals bovenaan te zien: het PLYBOO® ABC geeft nauwelijks krimp, nauwelijks zwel. Daaronder het alternatief; tweemaal zo dik, de dichtheid is duidelijk variabel en de veenplag is met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid thermisch behandeld. Aan u als vorstelijk consument tenslotte de keuze uw bamboe-alfabet te beginnen bij het vertrouwde, want beproefde, ABC of te opteren voor extremer oplossingen.
Charley Younge