Charley's Blog

Hieronder houdt Charley Younge, oprichter van het Bamboe Informatie Centrum, een blog bij over Bamboe. Lees mee met zijn overpeinzingen en gedachten over deze
plant!

april 2013 | BAMBOEPLANKEN (de grote verschillen) 


Wij halen er de definitie van een plank bij en constateren dat de Nederlandse taal nogal wat uitdrukkingen rijk is die gerelateerd zijn aan deze kennelijk bijzondere houtvorm. Een plank is een langwerpig stuk hout dat uit een boom is gezaagd, leerde men op de Ambachtsschool.
Een online Nederlandse encyclopedie beschrijft een plank als een –plat-stuk-gezaagd-hout-van-bepaalde afmetingen. Nadere verklaringen geven aan dat een plank in ieder geval meer lang dan dik moet zijn, want een te dikke plank heet al gauw een balk.
Een heel brede plank daarentegen, die ook nog lang is en niet overdreven dik, heet weer een plaat.
Voor ieder van ons geldt zonder uitzondering dat het veiliger is om een plaat voor je kop te hebben dan een plank voor je kop.
Let u op: in de naamgeving gaat het bij planken vooral om de vorm, en niet persé om de soort boom waaruit de plank is gezaagd.
 

BAMBOEPLANKEN ZIJN ANDERS (bamboeplanken van verlijmde latten). 
Bamboeplanken zijn niet uit een boom gezaagd maar zijn samengesteld uit een aantal platte bamboelatten die tegen en over elkaar heen worden verlijmd.
Het materiaal wordt uitdrukkelijk en uitsluitend geproduceerd voor interieurgebruik en heeft inmiddels zijn grootste toepassing gevonden in de parket- en in de meubelindustrie, met aan het ene uiteinde van het spectrum de kozijnbalk en aan het andere het dunfineer. 
Bij deze wijze van produceren wordt zo’n 35 tot 40% van de holle bamboestam benut.


BAMBOEPLANKEN VAN BAMBOEVEZELHOUT ZIJN HEEL ANDERS! (Advanced Bamboo Composites)
Onder druk van een groeiend milieubewustzijn en gepaard aan de behoefte om de steeds schaarser wordende grondstoffen efficiënter en zo optimaal mogelijk te benutten, kwam men in China op het idee om lange strengen losgetornde bamboevezels met behulp van lijm en geconditioneerde hoge temperaturen in stalen mallen samen te persen tot zware blokken bamboevezelhout.
Onderzoek heeft aangetoond dat het optimale product wordt verkregen door de samenstelling van 90% bamboevezel en 10% lijm.
Omdat bij deze wijze van produceren de wanddikte van de te gebruiken bamboesoort geen rol meer speelt, kan meer dan 90% van de bamboestam worden benut. Het biedt zo nieuw perspectief voor het gebruik van andere industriële bamboes overal elders in de wereld waar bamboe groeit of aangeplant zou kunnen worden.


Inmiddels nemen de producten vervaardigd van bamboevezelhout in ijltempo de plaats over van het van bamboelatten samengestelde bamboeproduct, zelfs in de per definitie behoudende parketbranche. 
In met name Duitsland, het meest milieubewuste land in de Europese Unie en de grootste markt voor industriële bamboeproducten, is men zeer onder de indruk van dit nieuwste houtvervangende product.
In datzelfde Duitsland spreekt men respectvol van Bambusfaserholz, wanneer men bamboeplanken van bamboevezelhout in gedachten heeft.
Logisch, want op diezelfde markt verschijnen tegelijkertijd ook bamboeplanken die gemaakt zijn van een combinatie van pulp en zaagsel van bamboe vermengd met lijm, in navolging van de vele hout- en houtachtige lijmproducten die ontstaan uit versnipperde houtresten en zaagsel.  De verhouding lijm/zaagsel is hierbij 50/50.
Hierbij is- zonder uitzondering – de bindende factor nooit de pulp of het zaagsel, maar altijd de lijm.
De Duitstalige gebieden in Europa, met zonder twijfel de hoogstontwikkelde kennis ter wereld wanneer het gaat om hout- en houtvervangende producten, gebruiken voor het laatst beschreven product één containerbegrip: Leimholzplatten.

Het respect dat het nieuwe product van meer dan 90% bamboevezelhout in een markt van professionals ten deel valt is terecht. Het gaat om een innovatief en nieuw materiaal dat alle verwachtingen overtreft met een naam die klinkt als een klok:
Advanced Bamboo Composites
Het is het sluitstuk van een wervelende industriële bamboe-ontwikkeling die een kwart eeuw heeft geduurd.
Met de geslaagde introductie van bamboeplanken van bamboevezelhout voor buitengebruik zijn als het ware twee evenwijdige lijnen samengekomen en is de vierkante cirkel een feit geworden. 

1. Oorspronkelijk ronde, verhoutende grashalmen zijn omgesmeed tot vegetaal ijzer en staal.
2. Bij de productie wordt meer dan 90% van de bamboestam gebruikt waardoor bijna geen afval overblijft.
3. Bij de oogst wordt niet één boom omgezaagd, er vindt geen ontworteling plaats en dus wordt de vruchtbare humeuze laag niet aangetast.

Onderzoek heeft aangetoond dat de trekkracht van bamboe in de lengterichting die van staal te boven gaat en dat de hardheid van het ABC-product zich moeiteloos kan meten met die van de hardste hardhoutsoorten.

Maar bovenal:
Advanced Bamboo Composites is het eerste houtvervangende product ter wereld waarbij tijdens de metamorfose gebruik wordt gemaakt van de bijzondere,  natuurlijke eigenschappen van een fantastische grassoort.


februari 2013 | Bamboeplanken voor buiten

Schets van de stappen die vooraf gaan aan de industriële ontwikkeling  van bamboe in China.

 

Omstreeks de eeuwwisseling is in China de selectie van de bamboesoorten die geschikt zijn bevonden ter toepassing t.b.v. verschillende industriële doeleinden tot stand gekomen. In aanvang werd bijna uitsluitend Mao bamboe toegepast, of het nu om de productie van tandenstokers gaat dan wel om de fabricage van hoogwaardig Advanced Bamboo Composites. Maar al vroeg in de ontwikkeling van de industriële bamboeproductie is besloten een andere strategie te adopteren. 

 

Beperken wij ons tot het gebruik van industriële bamboes, dan zijn er  drie toepassingen te onderscheiden die wereldwijd aandacht krijgen omdat ze tot de verbeelding  spreken. 

         

Sector een is het gebruik van bamboe ten behoeve van de productie van hoogwaardige industriële houtvervangende producten. Voor China is Mao bamboe voor dit doel zonder twijfel de beste en verreweg de meest logische keuze. Deze sector is inmiddels tot wasdom gekomen, met als Centre of Excellence de provincie Zhejiang en het gebied rondom Anji als Perfect Pilot Place.

Wanneer importeurs uit het westen het toch voor elkaar krijgen een kwaliteit binnen te halen die niet aan de standaardnormen voldoet, dan is er bijna altijd sprake van de inkoop bij een niet met export bekende Chinese partij, die voor binnenlandse consumptie produceert. De grootste aandacht was dan uitsluitend gericht op de laagste prijs.

 

Sector twee is het gebruik van bamboe t.b.v. de productie van grondstoffen die een florerende en duurzame textiel industrie mogelijk maken. Sector drie is het gebruik van bamboe t.b.v. de papier industrie.

 

In de sectoren twee en drie kon gebruik worden gemaakt van eerder opgedane ervaringen. Door het principe van Transfer of Training werd de kennis overdraagbaar. Gekoppeld aan een zeer welwillende overheid die het binnenhalen van een organisatie als INBAR (International Network for Bamboo & Rattan) tot een van haar belangrijke taakstellingen rekende, kon succes niet uitblijven.

 

Tussen 1998 en 2005 werd overal in Zuid China de aanplant van de voor het specifieke doel geschikte bamboesoorten gestimuleerd. Staatsadviesbureau’s werden opgezet om naar het voorbeeld van Anji de boeren en hun corporaties van goede raad en van het juiste plantmateriaal te voorzien. Prijsbescherming en verzekerde afname werd gegarandeerd.

 

Dit heeft een ware hausse in zowel de groei van het bamboebossen-bestand als de groei van de welvaart in de traditionele bamboegemeenschappen tot gevolg gehad. Bamboeboeren groeiden uit tot stammenleveranciers op contractbasis, en als logisch gevolg hiervan tot leveranciers van de eerste top-categorie van industriële half-fabrikaten.

 

In met name Zuid-Oost China werden bamboesoorten  die van oorsprong dicht bij huis beter groeien heraangeplant en succesvol geïmplementeerd. Polvormige reuzenbamboes werden aan de vergetelheid onttrokken zoals bijvoorbeeld Dendrocalamus latifolius en verschillende soorten Nan-bamboes (NAN is Chinees voor UIT-HET-VERRE-ZUIDEN -AFKOMSTIG). Deze soorten worden heden ten dage aangewend als grondstof voor een uit haar voegen groeiende textielindustrie.

 

Boven en onder de bestaande staatskundige grens die het zuidwestelijke deel van de Volksrepubliek China verbindt met nogal wat andere landen van Zuid-Oost Azië en India groeit naar alle waarschijnlijkheid het grootste industriële potentieel aan bamboebossen ter wereld. Vooral na de desastreuze aardbevingen die de provincie Sichuan in 2008 hebben geteisterd, is een ontwikkeling op gang gezet die zijn weerga niet kent. Dit is het ultieme gebied waar de Chinese bamboepapierindustrie haar basis heeft. Het is ook het gebied met gigantische concentraties van enorme reuzenbamboes die de stoutste verwachtingen overtreffen.

 

Wanneer uit al het bovenstaande een wijze les te leren valt, dan is dat wel het feit dat de ene bamboeplant de andere bamboeplant niet is. De ene soort is beter geschikt voor een bepaalde toepassing dan de andere. Soms kan, door gebrek aan kennis , de toepassing helemaal fout zijn, met alle gevolgen van dien. Hieronder doen wij een poging om dit te illustreren.

 

Al heel lang worden in de boomkwekerij en met name in Europa dunne uit China geïmporteerde droge bamboestokken gebruikt om fruitbomen en andere jonge bomen te stutten. De bamboe die hiervoor gebruikt wordt is de zogenaamde tonkin-bamboe (Latijn: Arundinaria amabilis) die een taaie, stevige dunne stok produceert met een stevige wand.

Ze konden meerdere jaren worden hergebruikt en iedereen was tevreden. De herkomst is het gebied rond de golf van Tonkin, daarom de naam.

 

Naarmate de regio ten zuiden van Shanghai bekender werd als bron voor bamboe, werden ook hier vandaan stokken geïmporteerd. Die bleken echter niet te voldoen, verrotten heel snel en het regende klachten. Logisch, want wat geleverd werd was jong schot van allerhande Phyllostachyssoorten, geoogst uit een gebied waar de groei een tijd stilstaat omdat het ieder jaar weer winter wordt.

 

Wat voor de bamboeplant, respectievelijk de bamboestam geldt, is ook van toepassing voor de bamboeplank. Bamboeplanken die voor meubelgebruik geproduceerd worden kunnen niet buiten worden toegepast. Bamboeparket voor binnengebruik kan niet buiten worden toegepast. Dan zijn er nog de legio verschillen in de kwaliteit van bamboe terrasplanken. De ene bamboe terrasplank wordt gemaakt van bamboepulp, als zaagsel verzameld in meubelfabrieken en bamboe verwerkingsunits. Het pulp wordt opgezogen en opgeveegd en gaat naar een fabriek waar het met lijm vermengd wordt. In een mal krijgt het de vorm van een plank. De verhouding pulp/lijm 50/50 of zelfs 40/60.

 

De andere terrasplank is gemaakt van bamboe vezelhout. Lange strengen vervezeld bamboehout wordt onder hoge druk samengeperst, onder toevoeging van speciaal voor dit procédé ontwikkelde lijm, die in staat is tot in de diepste vezels van de bamboe door te dringen. De verhouding bamboevezelhout / lijm is 90/10.

In deftig buitenlands spreken we van just another piece of cake. 

 

      
Voorjaar  2012  |  Bamboe na de winter

Uw bamboe heeft het zichtbaar moeilijk na een heftige vorstperiode met temperaturen van -22ºC ’s nachts en ook overdag strenge vorst.
Deze bijna-Elfstedenwinter werd vooraf gegaan door hoge temperaturen die heel wat natuur op het verkeerde been heeft gezet.
 
Nogal wat planten waren al in voorbereiding op de lente, sapstromen kwamen op gang, knoppen botten uit.
De langere vorstperiode – net voor de lente – heeft heel wat bamboeplanten doen uitdrogen.
De diep bevroren grond verhindert de planten vocht op te nemen, met als resultaat verdroogd blad en tenslotte een verdroogde plant.
 
Een ogenschijnlijk dode bamboe, die de aanblik van een bos stro heeft, hoeft toch niet dood te zijn. Wacht u de zomer af, zo’n 80% van de vollegrondsbamboe laat na zo’n zware winter het bruine blad vallen en ontwikkelt via de oksels nieuw blad.
 
Is dit niet het geval tegen midzomer, dan zijn er nog altijd de ondergrondse wortels die met een feest van scheuten aantonen dat de plant nog springlevend is.
 
Misschien is dit voor het gemak tegelijk de gelegenheid om met wat extra nadruk aandacht te vragen voor wat wij hier in Schellinkhout de no-nonsens bamboes noemen.
 
Wat extra opvalt is dat de traditionele Fargesia-soorten in potten en op balkons relatief goed de winter zijn doorgekomen. Soms met nogal wat bladschade, vaak toch met die groene waas die blijk geeft van dat er nog leven in zit.
 
Problemen doen zich vooral voor bij relatief nieuwe soorten, zoals bv. de Super Jumbo.
Van de negen niet nader benoemde robustasoorten die wij hier in het bamboepark hebben uitgeplant (import in 1998 uit het gebied boven Chengdu in China) zijn er vijf zwaar beschadigd en vier nauwelijks.
 
Maar bij alle advies die wij u geven vragen wij u vooral niet te vergeten dat wij ook maar mensen zijn met hun fouten en hun twijfels. Het kan bijvoorbeeld best zijn dat de ene plant onderin de kluit meer water had dan de andere, om welke reden dan ook. Bij een plotseling invallende vrieskou die ook nog semi-permanent is, liggen de wortels dan in een ijsbak, met alle gevolgen van dien.

De breedbladige Pseudosasa japonica staat bekend als een plant die zich gedraagt als een vegetale pomp. Uitgeplant in vochtige grond wordt die grond beduidend minder vochtig. Maar het water zit dan wèl in de plant, wat een verklaring kan zijn voor het snelle verdrogen van deze supersterke bamboe tijdens juist deze winter.  
 
Maar één ding staat vast:
Hier in Schellinkhout barst het nieuwe blad in de vorm van duizenden harde groene naalden weer van de takken. Over een week of wat hangt er een groene mist tussen de kale takken.
Uit de grond komt een feest van ontelbare scheuten omhoog, als geruststellende belofte.
 
Tegen de zomer is alle leed weer geleden!
 
Bamboo allround?

Yes we cane!

Scientific notes
Drought and Cold Resistance of Bamboo Evaluated by the Root Pressure
Wang Fusheng¹, Tian Xinli¹, Ding Yulong¹, Wan Xianchong²

  1. Institute of Bamboo Research, Nanjing Forestry University Nanjing 210037

  2. Institute of New Forest Technology, CAF Beijing 100091

Abstract This paper briefly reviewed the long-distant water transportation and the association with plant drought and cold resistance. Vessels in plant xylem widely emerged cavitation and emblism when being subjected to drought and low temperature, which reflects to some degree plant drought or cold resistance capacity. As for the resistance, capacity of recovering from vessel emblism plays an important role. A modified bubble manometer was employed to investigate root pressure of 52 bamboo species in spring of 2007, in Nanjing, China. The result showed the almost all species produced root pressure, which indicated that the root pressure exerted important influence on recovery of low temperature-induced emblism in winter. Additionally, in this study, an own-installed low temperature apparatus was used to locally treat bamboo culm and the responses of stomatal conductance and assimilation were monitored with Li-6400 gas exchange system. All three species of bamboo immediately responded to a -10℃ treatment, suggesting that vessel cavitation would be a commen response to low temperature. Integration of root pressures and response of stomatal conductance and assimilation to low temperature reflected the cold resistance of the bamboo species.

2011 47 (8): 176-181 ISSN: 1001-7488 CN: 11-1908/S

 
22 januari 2012 | Bamboe en FSC

Toen omstreeks 1990 in China van hogerhand werd besloten Anji County uit te roepen tot STAD VAN DE BAMBOE moest het FSC nog worden uitgevonden. Inmiddels is het Chinese bamboebestand uitgegroeid tot verreweg het grootste, het meest diverse en ook nog het meest succesvolle ter wereld. Meer en meer wordt er met verbazing en verwondering gesproken over het snel groeiende reuzengras dat binnen de kortste keren verhout en dus een alternatief zou kunnen zijn voor bomenhout. De Anji Bamboo Association, gevestigd in de provincie Zhejiang en aangespoord door h


Charley Younge